เสื้อโค้ททำงานผ้าแชมเบรย์สีดำเมทิส ผลิตในฝรั่งเศส คาดว่าราวทศวรรษ 1940 ครับ
เป็นการเข้าของชิ้นพิเศษครับ
พูดถึงเสื้อโค้ททำงานฝรั่งเศสผ้าเกลือพริกไทยหรือแชมเบรย์แล้ว สิ่งแรกที่นึกถึงน่าจะเป็นอาเทลิเยร์โค้ท ชุดทำงานอันเรียบร้อยที่มีปกแหลมนั่นเองครับ
ตัวนี้มีท่วงท่าใกล้เคียงกันก็จริง แต่ไม่ได้อยู่ในกรอบนั้น
เพราะปกของมันกลมครับ
เป็นปกเล็ก ๆ ที่โอบรอบลำคอเป็นเส้นโค้ง การไม่มีมุมเหลี่ยม เพียงเท่านั้นก็เปลี่ยนความรู้สึกไปคนละแบบ
เสื้อโค้ททำงานยุคเก่าที่เป็นสเปกปกกลมนั้น ลำพังการรับซื้อก็ยากอยู่แล้ว และจำนวนที่ออกสู่ตลาดก็น้อยมากครับ
เบาะแสของยุคสมัยอยู่ที่การเย็บครับ
ด้ายที่ใช้เป็นด้ายฝ้าย
ฝีเข็มไม่สม่ำเสมอ ระยะห่างแกว่งไปมาเป็นบางช่วง
และเป็นการเย็บเดี่ยว——การตัดเย็บที่จัดการด้วยตะเข็บเพียงเส้นเดียว ซึ่งเป็นงานก่อนที่การผลิตจำนวนมากด้วยจักรสองเข็มจะแพร่หลาย
ผมคิดว่านี่คืองานจากยุคที่มือมนุษย์ยังเข้ามาเกี่ยวข้อง ก่อนที่การผลิตเชิงอุตสาหกรรมจะสมบูรณ์ครับ
ทีนี้ มาดูรายละเอียดกันครับ
เมื่อมองปกใกล้ ๆ จะเห็นด้ายฝ้ายสีเบจอ่อนวิ่งอยู่ตามขอบ
สีด้ายที่สว่างกว่าผ้าสีถ่านหนึ่งระดับนี้ ช่วยขับเส้นรอบรูปของปกกลมให้เด่นชัดขึ้นมา
อาจไม่ใช่การจงใจจับคู่สี หากเป็นเพียงด้ายที่มีอยู่ในตอนนั้นก็เป็นได้ แต่ผลลัพธ์ที่ออกมานั้น ผมคิดว่าไม่มีอะไรจะดีไปกว่านี้แล้วครับ
ด้านหน้าเป็นกระดุมห้าเม็ด
กระดุมสี่รูสีน้ำตาลโอลีฟเข้มเรียงกันในระยะเท่า ๆ กัน
ที่อกซ้ายวางกระเป๋าปะที่ตัดเฉียงเล็กน้อยเอาไว้
ความ「เฉียงนิดหน่อย」นี้เองที่ได้ผลครับ หากติดในแนวนอนก็จะเป็นระเบียบแบบในแบบร่าง แต่เพียงเอียงเล็กน้อยก็สอดรับกับแนวการเคลื่อนไหวของมือเวลาสอดเข้าไป ผมคิดว่าเป็นมุมที่เกิดจากการใช้งานจริงครับ
ที่เอวทั้งสองข้างเป็นกระเป๋าปะขนาดใหญ่
ขอบบนเป็นเส้นตรง ขอบล่างโค้งพองเป็นรูปตัว D เมื่อสอดมือเข้าไป กระเป๋าจึงทำหน้าที่เป็นภาชนะมากกว่าจะเป็นถุงครับ
ปลายแขนเป็นแท็บกระดุม
จะพับแขนขึ้นหรือจะกลัดปลายแขนไว้ ก็ใช้ได้ทั้งสองแบบ
ด้านหลังมีผ่าหลังกลางที่เปิดยาวถึงชายเสื้อ เป็นความใส่ใจอย่างชุดแรงงาน เพื่อไม่ให้ขัดขวางการก้าวขาครับ
เงาร่างเป็นทรง A ที่ผายออกสู่ชายเสื้อ
ชายเสื้อเปิดออกอย่างชัดเจนเมื่อเทียบกับรอบอก ความต่างนี้จึงสร้างการผายออกที่ดูสง่างามครับ
วัสดุคือเมทิส ซึ่งเป็นการทอผสมระหว่างฝ้ายกับลินิน
ผ้าชนิดนี้ซึ่งในภาษาฝรั่งเศสหมายถึง「ของที่ผสมกัน」เคยถูกใช้อย่างแพร่หลายทั้งกับผ้าปูที่นอน ผ้าปูโต๊ะ และชุดทำงาน
มีทั้งความแข็งแรงและความเย็นสบายของลินิน พร้อมกับความง่ายในการดูแลของฝ้าย อาจกล่าวได้ว่าเป็นผ้าที่เกิดจากภูมิปัญญาในการดำรงชีวิตครับ
จากความรู้สึก น่าจะเป็นลินิน 7 ส่วนต่อฝ้าย 3 ส่วน
เมื่อหยิบขึ้นมาจะให้เสียงแห้ง ๆ กรอบแกรบ และเมื่อลูบนิ้วไปก็จะสะดุดปุ่มปมอันเป็นเอกลักษณ์ของป่าน ทว่าก็ไม่แข็งเท่าลินินแท้ครับ
การทอเป็นแบบแชมเบรย์
เส้นยืนสีเกือบดำตัดกับเส้นพุ่งสีดิบ มองไกลจึงเห็นเป็นสีถ่าน มองใกล้จะเห็นเป็นลายเกลือพริกไทย
เมื่อเพิ่มปุ่มปมอันไม่สม่ำเสมอของลินินเข้าไปด้วย ก็เกิดเป็นบุคลิกราวกับมีอนุภาคนับไม่ถ้วนลอยอยู่ในผ้าผืนเดียวครับ
ผ้าผืนนี้จะยิ่งนุ่มขึ้นเมื่อได้สวมใส่บ่อยครั้ง
ของที่ผ่านมา 80 ปีจนซีดลงถึงเพียงนี้ ยังเหลือช่องว่างให้เปลี่ยนแปลงได้อีก ความโค้งมนของตัวท่านจะเข้าไปอยู่ที่ข้อศอกและไหล่ และปุ่มปมของป่านก็จะผุดขึ้นทุกครั้งที่ซัก
ในแง่ของความคุ้มค่าที่จะบ่มเลี้ยง ผมคิดว่ามีวัสดุที่เหนือกว่านี้ไม่มากนักครับ
สีของตัวนี้คือ "ชาร์โคลเกรย์"
เป็นสีเทาที่อมความชื้น ราวกับถนนหินที่เปียกฝน หรือถ่านที่ถูกขี้เถ้าปกคลุมครับ
และมีฝีเข็มด้ายฝ้ายสีเบจวิ่งตัดกันทั้งแนวตั้งแนวนอน การที่ท่ามกลางสีไร้สีสัน มีเพียงสีของด้ายเท่านั้นที่อบอุ่นจาง ๆ นั่นแหละครับที่ดี
ด้วยอานิสงส์ของปกกลม เสื้อตัวนี้จึงไม่แข็งกระด้าง แม้จะเป็นเสื้อโค้ททำงานก็ตาม
เสื้อชั้นในผมคิดว่าเชิ้ตขาวจะงดงามที่สุดครับ เมื่อสีขาวโผล่ออกมาจากปกกลม การแต่งกายทั้งชุดก็จะดูสะอาดตาขึ้นอีกขั้น จะเป็นเสื้อยืดลายทางหรือไหมพรมเรียบ ๆ ก็ได้เช่นกัน
ท่อนล่างจะเป็นเดนิมหรือกางเกงลินินก็ได้ หากจัดวัสดุให้สอดคล้องกัน ก็จะยิ่งเข้าใกล้บรรยากาศของยุคนั้นครับ
เป็นทรงที่เพียงสวมทับก็ดูดีอยู่แล้ว ผมจึงขอแนะนำให้สวมโดยเปิดด้านหน้าไว้ครับ
ชายเสื้อทรง A ที่แกว่งไหวทุกครั้งที่ก้าวเดิน การเคลื่อนไหวนั้นคือจุดชมเชยครับ
ไม่มีป้ายระบุไซซ์ แต่ผมคิดว่าน่าจะเทียบเท่าไซซ์ "S" ของญี่ปุ่นครับ
เนื่องจากตัดเย็บมากะทัดรัดโดยรวม จึงขอแนะนำสำหรับสุภาพสตรี หรือสุภาพบุรุษที่มีรูปร่างเล็กครับ
สิ่งที่อยากให้ระวังเป็นพิเศษคือวงแขน เนื่องจากตัดไว้ค่อนข้างแคบ ท่านที่มีปริมาณรอบแขนมากอาจรู้สึกอึดอัดได้ครับ
ในทางกลับกัน หากเป็นท่านที่รูปร่างผอมบาง ก็จะสวมได้โดยไม่รู้สึกอึดอัดและยังดูงดงามอีกด้วย เพราะเป็นทรงที่มีความยาว จึงจะเปล่งประกายก็ต่อเมื่อผู้ที่รูปร่างเล็กเป็นคนสวมครับ
มีร่องรอยการใช้งานทั้งคราบสกปรกและรอยลุ่ย แต่ไม่พบความเสียหายใหญ่ที่เป็นปัญหาต่อการสวมใส่ จึงยังสวมใส่ได้อีกนานครับ
เสื้อโค้ททำงานที่ค่อนข้างแปลกไปสักหน่อย นี่คือความรู้สึกตามตรงของผมครับ
มีท่วงท่าของอาเทลิเยร์โค้ท แต่ไม่ใช่อาเทลิเยร์โค้ท ในตำแหน่งที่ควรจะเป็นปกแหลม กลับมีปกกลมวางอยู่
ไม่อาจจัดเข้าหมวดหมู่ใดได้อย่างเรียบร้อย และด้วยเหตุนั้นเอง ผมจึงคิดว่าเสื้อตัวนี้มีใบหน้าเป็นของตัวเองครับ
อีกทั้งผ้าที่เรียกว่าเมทิสนี้ ปัจจุบันแทบไม่มีการทอกันแล้ว
ความต้องการที่จะคุ้มกับความยุ่งยากในการทอผสมฝ้ายกับลินิน ได้หายไปเสียแล้วครับ และต่อให้ทอด้วยอัตราส่วนเดียวกันได้ การจำลองความซีดจางของเวลา 80 ปีนั้น ย่อมเป็นไปไม่ได้อยู่ดี
เมื่อ 80 ปีก่อน มีใครบางคนสวมมันทำงาน แขนของคนผู้นั้นย่อมพอดิบพอดีกับวงแขนนี้
เมื่อผู้ที่มีขนาดตัวเดียวกันได้สอดแขนเข้าไป เสื้อตัวนี้จึงจะเริ่มเรื่องราวบทต่อไปได้ครับ นี่คือเสื้อเช่นนั้นครับ